Η αρχαία Φαλάσαρνα ήταν αρχαία πόλη-κράτος στη βορειοδυτική Κρήτη. Η Φαλάσαρνα ήταν ένας από τους σημαντικότερους λιμένες της Κρήτης και άκμασε κυρίως στην ελληνιστική περίοδο.

Η περιοχή κατοικήθηκε από τη Μεσομινωική μέχρι τα μέσα του 1ου αι. π.Χ.. Κοντά στην αρχαία πόλη βρίσκεται οργανωμένη παραλία, γνωστή ως Παχιά Άμμος.

Άποψη των τειχών του λιμανιού, διακρίνεται ο κυκλικός πύργος

Παραλία στα Φαλάσαρνα

Όστρακα τα οποία έχουν ανακαλυφθεί στις γύρω πλαγιές δείχνουν ότι η περιοχή κατοικήθηκε από τη Μεσομινωική εποχή, αλλά η ιστορία της πόλης παραμένει άγνωστη μέχρι τον 4ο αιώνα π.Χ., όταν και ο οικισμός άκμασε, καθώς βρισκόταν στον ναυτικό δρόμο που ένωνε την Αλεξάνδρεια με το Αιγαίο. Οι πρώτες αναφορές της πόλης γίνονται το 350 π.Χ. και συνεχίζουν μέχρι τον 4ο αιώνα μ.Χ.. Η Φαλάσαρνα ήταν υπολογίσιμη ναυτική δύναμη, διέθετε ισχυρές οχυρώσεις, λιμάνι, ναούς, εμπορικούς δρόμους και έκοβε δικό της νόμισμα.[1] Το λιμάνι της πόλης βρισκόταν σε μια λιμνοθάλασσα και συνδεόταν με τη θάλασσα μέσω διώρυγας μήκους 50 μέτρων, πλάτους 10 και βάθους 2, ενώ ήταν το μοναδικό περιτειχισμένο λιμάνι της Κρήτης. Θεωρείται ότι τόσο οι οχυρώσεις όσο και η διώρυγα κατασκευάστηκαν περίπου το 335 π.Χ. Έχουν ανακαλυφθεί άλλα δύο, αβαθέστερα κανάλια. Οι ανασκαφές έχουν φέρει στο φως δύο από τους τέσσερις πύργους του λιμανιού, ένα κυκλικό (σώζεται σε ύψος 4,5 μέτρων) και ένα τετράπλευρο, και δύο αποβάθρες, μία από πώρινους και μία από ασβεστολιθικούς λιθόπλινθους. Το λιμάνι έχει φραγεί, πιθανόν από Ρωμαίους το 69 π.Χ., ώστε να μην ξαναχρησιμοποιηθεί.[2] Η πόλη πιθανόν είχε γίνει άνδρο πειρατών και γι'αυτό καταστράφηκε από τους Ρωμαίους, οι οποίοι αργότερα δημιούργησαν μια άλλη πόλη λίγο νοτιότερα η οποία ονομάστηκε επίσης Φαλάσαρνα.